Nałęczów
Kazimierz Dolny
Janowiec
Opole Lubelskie
Poniatowa
Puławy
Wąwolnica
Wojciechów
Karczmiska
Końskowola
Gmina Puławy
Józefów nad Wisłą
Powiat Puławski
Karczmiska Informacje

Adres gminy

Urząd Gminy Karczmiska
Karczmiska Pierwsze , ul. Centralna 17 , 24-310 Karczmiska, tel. 81 828-70-26, 81 828-70-40, 81 828-70-59, fax: 81 828-70-26 wew.25, e-mail: sekretariat@poczta.karczmiska.pl

Ważne adresy

Komenda Powiatowa Policji w Opolu Lubelskim
ul. 25-lecia PRL 4
Tel. 81 828-82-10
Fax. 828-82-44
Dzielnicowy Gminy Karczmiska
tel. 081 828-70-07

Urząd Pocztowy
„Poczta Polska” S. A.
ul. Centralna 17
24-310 Karczmiska
Tel. 81 828-70-49

Gminny Ośrodek Kultury w Karczmiskach
Plac Niepodległości 2
24-310 Karczmiska
Tel. 81 828-70-32
www.gokkarczmiska.pl

Gminna Biblioteka Publiczna w Karczmiskach
ul. Centralna 6
24-310 Karczmiska
Tel. 81 828-70-69

Nadwiślańska Kolejka Wąskotorowa
Zarząd Dróg Powiatowych w Opolu Lubelskim z siedzibą w Poniatowej,
24-320 Poniatowa, ul. Młodzieżowa 6
tel: 81 820 40 72
fax: 81 820 42 43
mail : zdpopole@gmail.com
Rezerwacja i szczegółowe informacje, pod nr telefonu: 81 828 70 18 lub 506 346 639

Parafia Rzymsko-Katolicka
p.w. św. Wawrzyńca w Karczmiskach
Karczmiska Drugie 302
24-310 Karczmiska
Telefon: 81 828-70-11
http://karczmiska.kuria.lublin.pl/



Gmina Karczmiska

Gmina Karczmiska położona jest w południowo-zachodniej części województwa lubelskiego, w powiecie Opole Lubelskie na styku trzech subregionów: Płaskowyżu Nałęczowskiego, Równiny Bełżyckiej i Kotliny Chodelskiej. Większość gminy leży w granicach Kazimierskiego Parku Krajobrazowego i jego strefy ochronnej oraz w tzw. "Trójkącie Turystycznym Kazimierz-Puławy- Nałęczów". Gmina Karczmiska jest gminą wiejską i sąsiaduje z gminami Opole Lubelskie, Wąwolnica, Poniatowa, Kazimierz Dolny, Łaziska i Wilków.


Lasy rosnące na wydmach (z przewagą sosen) podnoszą wartość zdrowotną tutejszego klimatu. Okolica stwarza dobre warunki do uprawiania turystyki aktywnej i ekoturystyki w tym wędrówek pieszych, rowerowych, wycieczek samochodowych, kolejką wąskotorową, oraz grzybobrania.


Z kart historii:

• Pisana historia Karczmisk sięga XV wieku biorąc swą nazwę od podróżnych karczm, które występowały na tym terenie. W starszych opracowaniach historii tej okolicy często utożsamiano ją z istniejącą również na tych terenach wsią Krampa. Jednak położenie Krampy było mniej korzystne, leżała ona bliżej Wisły i Kazimierza, a były to czasy, kiedy Wisła często zmieniała koryto. Jak sądzą historycy część gruntów Krampy wchłonęła rzeka, a rozrastająca się wieś Karczmiska wchłonęła resztę.
• Wieś Karczmiska należała do starostwa Kazimierskiego i łącznie z nim w XV wieku była własnością rodziny Ostrowskich. W XVI i do połowy XVII wieku przeszła w posiadanie rodziny Firlejów, po czym kolejno: Lubomirskich, Radziwiłłów, Songuszów i Sapiechów.
• Żaden z tych rodów nie posiadał tu nigdy swojej siedziby rezydencjonalnej. Istniał tu natomiast folwark starościński zamieszkiwany przez kolejnych dzierżawców rekrutujących się spośród średniej szlachty. Po rozbiorach upadła instytucja starostw, które jako królewszczyzny przeszły na rzecz skarbu państwa.
• W 1819 roku Królestwo dokonało transakcji z ks. Anną z Sapiechów Sanguszkową II voto Sewerynową Potocką, która za swoje dobra (Szydłowiec i Orańsko) otrzymała za dopłatą dawne starostwa kazimierskie i wąwolnickie, w tym także Karczmiska.
• W 1829 roku dobra te odkupił od niej ks. Adam Czartoryski z pobliskich Puław, któremu jednak rząd carski skonfiskował je w 1832 roku za czynny udział w Powstaniu Listopadowym. Później majątek Karczmiska nabyli Wesselowie. Z braku spadkobierców Mieczysław Wessel zapisał cały majątek Karczmiska na rzecz Filharmonii Warszawskiej.
• W drugiej połowie XIX wieku na terenie gminy miały miejsce wystąpienia chłopów walczących o ziemię i serwituty. W 1861 mieszkańcy Karczmisk odmówili odrabiania pańszczyzny, a w 1903 wniesienia składki szkolnej.
• W 1908 roku Filharmonia Warszawska sprzedała Karczmiska Romualdowi Zbigniewowi Strażycowi.
• Od 1917 roku majątek prowadzi wdowa po Zbigniewie Janina, a następnie przejmują go dzieci Stanisław Stażyc i jego siostra Janina za Wincentym Radyszkiewiczem.
• Czasy Strażyców były intensywnym okresem rozwoju Karczmisk pod względem gospodarczym i społecznym. W 1909 roku powstała ochronka dla dzieci, w 1912 posterunek policji, w 1913 pierwszy sklep oraz poczta. Rok później działało już Koło Rolnicze. W 1918 roku w Karczmiskach otwarto polską szkołę, a od 1919 Karczmiska stały się znowu samodzielną parafią.
• Po wyzwoleniu majątek rozparcelowano na mocy Reformy Rolnej.


Warto zobaczyć, warto zwiedzić, warto być:


dla miłośników historii

• Grodzisko w Chodliku zwane „Troją Północy" - jedno z największych i najlepiej zachowanych grodzisk wczesnośredniowiecznych w Polsce. Odkryte około 1907 r. przez ks. Antoniego Chotyńskiego. Miejsce badań wykopaliskowych prowadzonych w latach 50-tych i 60-tych XX w. Zachowała się tu potrójna linia wałów, która miejscami sięga 2 m. Obejmuje obszar ok. 8 ha. Zamieszkiwali go Słowianie najprawdopodobniej z plemienia Lędzian.

• Cmentarzysko kurhanowe w Chodliku - zespół ponad dwudziestu kopców, które są prawdopodobnie pozostałością cmentarzyska kurhanowego sprzed ok. 1200 lat. 24 listopada 2010 r. cmentarzysko zostało wpisane do rejestru zabytków. Wpis obejmuje obszar o łącznej powierzchni ok. 3,5 ha na której zlokalizowanych jest 29 kurhanów zgrupowanych w trzech skupiskach. Jak podaje LWKZ w Lublinie wczesnośredniowieczne cmentarzysko kurhanowe datowane jest na VIII-XI wiek, zlokalizowane jest w dolinie rzeki Kowalanki i oddalone około 1,5 km od miejscowości Chodlik. Przeprowadzone w 2010 r. badania archeologiczne potwierdziły obecność wczesnośredniowiecznego cmentarzyska kurhanowego w tym miejscu. Odkryto m.in. warstwy przepalonych ludzkich kości oraz liczne fragmenty naczyń ceramicznych oraz okucia pasa wykonane z brązu. Cmentarzysko należy łączyć z pobliskim grodziskiem w Chodliku stanowiącym jedno z największych centrów osadniczych w tamtym okresie.

• Dwór Wesslów - wybudowany w I poł. XIX w. W latach dwudziestych XX w. przebudowany na styl klasycystyczny. Znajduje się w Zespole dworsko-parkowym w Karczmiskach. Obecnie swoją siedzibę ma w nim Gminna Biblioteka Publiczna oraz Regionalna Izba Pamięci i Tradycji.

• Cmentarz przy kościele a zwłaszcza mogiła zbiorowa z okresu I wojny światowej - zlokalizowana w zachodniej części cmentarza w Karczmiskach. Pochowano tu żołnierzy armii austro-węgierskiej (z 8 i 49 pułku piechoty, 13 i 225 pułku piechoty Landsturm oraz 31 batalionu strzelców) poległych na przełomie lipca i sierpnia 1915 roku oraz kilkudziesięciu żołnierzy rosyjskich poległych w 1914 roku.

• Muzeum Kolejnictwa na stacji w Karczmiskach - znajdują się w nim eksponaty kolejowe z czasów świetności Nałęczowskiej Kolei Dojazdowej.

• Kapliczka „Zjawienie" - umiejscowiona w lesie miedzy wsiami Chodlik i Bielsko w gminie Karczmiska oraz mogiła zbiorowa ofiar terroru na ludności polskiej - mieszkańcach wsi Kazimierzów. Na mogile znajduje się pomnik lastrykowy oraz dwie tablice z nazwiskami zamordowanych 2 listopada 1942 r. Miejsce to odnaleźć można na trasie żółtego szlaku turystycznego: Kazimierz Dolny - Opole Lubelskie - Bęczyn.
dla miłośników architektury

• Klasycystyczny Kościół parafialny z XIX w. w Karczmiskach p. w. Św. Wawrzyńca.

• XVIII-wieczna drewniana dzwonnica przy Kościele w Karczmiskach.

• Zespół dworsko - parkowy z XIX w. w tym: dwór, rządcówka (obecnie budynek mieszkalny), dawny spichlerz (obecnie urząd gminy), dawna stajnia (obecnie umiejscowione są w nim lokale handlowe).

• Budynek Gminnego Ośrodka Kultury w Karczmiskach z XIX w.- dawniej siedziba Urzędu Gminy

Nałęczowska Kolej Dojazdowa z k. XIX w i pocz. XX w., która obecnie nosi nazwę Nadwiślańska Kolejka Wąskotorowa - tj. obszar torowiska i stacji Karczmiska z budynkiem stacji, drewnianym budynkiem administracyjnym, murowanym budynkiem kuźni, murowanym budynkiem dawnej parowozowni, drewnianym budynkiem handlowym oraz wieżą ciśnień (obecnie wieża widokowa).


Zbudowana została przez rodzinę Kleniewskich w celu przewozu buraków cukrowych z pól do cukrowni w Zagłobie. Po rozbudowie w czasie I wojny światowej kolejka wąskotorowa osiągnęła styczność z koleją normalnotorową w Nałęczowie. Po przekształceniu kolejki w 1918 roku w linię kolejową PKP prowadzono na niej ruch osobowy i towarowy, najaktywniejszy w latach 80-tych. Obecnie kolejka wykorzystywana jest głównie do celów turystycznych. Przejazd w "stylu retro", po niezwykle malowniczym terenie Płaskowyżu Nałęczowskiego, połączony z dodatkowymi atrakcjami (zwiedzanie, bufet, ognisko) pozostawia niezapomniane wrażenia!
 

dla miłośników przyrody

Pomniki przyrody:

Dąb Władek z Zagrzęby - dąb szypułkowy rosnący w Karczmiskach. Wiek ok. 700 lat - pamięta czasy Władysława Łokietka! Obwód pnia 825 cm, wysokość 32 m. Poważnie ucierpiał podczas burzy w sierpniu 2010 roku.

Platan klonolistny - znajduje się w Zespole dworsko-parkowym w Karczmiskach. Obwód pnia - 330 cm.

Grab pospolity - obwód pnia 300 cm. Zespół dworsko-parkowy w Karczmiskach.

 

 

Galeria
SimpleViewer requires JavaScript and the Flash Player. Get Flash