Nałęczów
Kazimierz Dolny
Janowiec
Opole Lubelskie
Poniatowa
Puławy
Wąwolnica
Wojciechów
Karczmiska
Końskowola
Gmina Puławy
Józefów nad Wisłą
Powiat Puławski
    Szlak młynów wodnych rzeki Bystrej

 

 

 

Koławodne poruszające młyny narzece Bystrej były stałym elementem krajobrazu przez ponad pięć wieków. Narzece i jej dopływach istniały 23 urządzenia piętrzące. Obecnie pozostało tylko jedno - w Celejowie - Iłkach. Na trasie szlaku można jednak podziwiać pozostałości dawnych obiektów młynarskich.

 

 

Opracowano na podstawie tekstu Aleksandra Lewtaka,

zdjęcia: Aleksander Lewtak,Mikołaj Spóz,

grafika: Marcin"Yperyt" Przydatek

 

 

Młyn wodny w Palikijach (1)

Wybudowanyokoło 1880 r. stanowił własność dworską, przed młynem znajdował się staw młyński o powierzchni 1,13 ha. Około 1935 roku urządzenia piętrząceuległy zniszczeniu i młyn stał się bezczynny, w 1938 r. rozebrany

 

Młyn w Maszkach (2)

 

 

Młynkonstrukcji ryglowej, zbudowany w 1907 r. przez Józefa Imgrunt, początkowo napędzany był za pomocą koła wodnego, po 1946 roku przez pewien czas napędzany silnikiem spalinowym, anastępnie elektrycznym. Obecnie nieczynny, choć sprawny technicznie.

 

 

 

 

 

Młyn w kolonii Wojciechów (3)

 

 

Wybudowanyokoło 1830 r.,stanowił własność dworską. W czasie parcelacji majątku dworskiego w 1909 roku młyn nabył  Andrzej Sarzyński. Po wojnie młyn uruchomiono dopiero w 1972roku, zaś w roku 1988 zaniechano pomiału.

 

 

 

 

Młyn w Nowym Gaju (4) 

Wybudowanybez pozwolenia około1917 r. przez braci Michała i Jana Janiszków z Cezaryna Gm. Żyrzyn, w roku 1922z alegalizowano jego działalność. Młyn iurządzenia piętrzące  zostałyrozebrane w 1955 r.

 

Młyn w Nowym Gaju (5)

 

Namiejscu starego młyna Jan Samonek około 1900 roku wybudował nowy kryty blachą młyn drewniany. Od lipca 1944 r. młyn pracował na potrzeby wojsk sowieckich. W 1957 r. zniszczeniu uległy urządzenia piętrzące. Obecnie wbudynku dawnego młyna pod nazwą „MłynHipolit” funkcjonuje gospodarstwo agroturystyczne i Muzeum Minerałów.

 

 

 

 

Młyn w Charzu (6)

 

 

Wymienianyjuż w dokumentach z 1508 roku, obecnie istniejący młyn pobudowano w XIXwieku, w roku 1956 turbinęwodną zastąpiono silnikami elektrycznymi, młyn obecnie jest nieczynny.

 

 

 

 

 

Młyn w Cynkowie (7)

Jakwynika z przekazuhistorycznego z końca XVI i początku XVII wieku był tojeden z trzech młynów nad rzeką Bochotniczanką,  młyn zwany „cynkowskim” został na początku XIXwieku spalony podczas przemarszu wojsk austriackich przez Nałęczów.

 

Młyn w Nałęczowie (8)

Młynzwany przykościelnym lub plebańskim, usytuowany na terenie Bochotnicy, długo nie był remontowany i został rozebrany w pierwszej połowie XIX wieku.

 

Młyn w Nałęczowie (9)

 

 

 

Usytuowanybył na terenie obecnego parku zdrojowego w pobliżu zabudowań dworskich,wykonany był zdrewnianych bali konstrukcji węgłowej, pod koniec XIX wieku został przerobionyna tartak.

 

 

 

 

 

Młyn w Wąwolnicy - Łąkach (10)

 

 

Wybudowany w 1897 roku przezwłaściciela ziemskiego Stanisława Tomaszewskiego, budynek młyna został rozebrany w 1980 roku, zachowały się elementy urządzeń piętrzących i groble po dawnym stawie.

 

 

 

 

 

Młyn w Wąwolnicy (11)

 

 

Wybudowanyz kamienia przed 1900 rokiem , wchodził  w skład posiadłości rządowych,później w posiadaniu Żydów, a następnie zakupiony przez Wspólnotę Gruntową w Wąwolnicy, czynny do 1970 roku, w latach osiemdziesiątych przebudowany nawarsztaty.

 

 

 

Młyn w Wąwolnicy (12)

Wybudowanyprzed 1900 r. przez Żyda Lindebauma, młyn pracował do 1935 roku, budynek został spalony w maju 1946w czasie pacyfikacji Wąwolnicy przez UB.

 

Młyn w Mareczkach (13)

 

 

 

Wybudowanyw 1898 roku przez Jana Jarosławskiego, wykonany z sosnowych bali i posadowiony na balach, w czasie okupacji niemieckiej młyn był oficjalniezamknięty, zaś około 1965 roku zosta łrozebrany.

 

 

 

 

Młyn w Bartłomiejowicach (14)

 

 

 

Powstałokoło 1919 roku zinicjatywy Władysława Modnickiego na miejscu starego młyna, w czasie okupacjiki lkakrotnie zamykany, po wojnie pracował do 1958 roku, kilka lat później rozebrany.

 

 

 

 

Młyn w Zawadzie (15)

 

 

Wymienianyw spisie dóbr Klucza Wąwolnickiego skonfiskowanych przez cara i wystawionych na licytację w 1838 roku, w czasie II wojny światowej młyn intensywnie eksploatowany uległ dewastacji , w latach sześćdziesiątych urządzenia młyńskie sprzedano, a młyn rozebrano.

 

 

 

 

Młyn w Celejowie –Iłkach(16) 

 

 

Przeniesionyz Witoszyna około1900 roku, w 1914 roku spalony przez cofające się wojska rosyjskie, nowy młyn pobudowano w 1914 roku, w 1945 roku  zniszczony przez wodę i ponownie odbudowany, obecnie świadczy usługi dla okolicznych rolników.

 

 

 

 

Młyn (papiernia) w Celejowie (17)

 

 

Wroku 1823 książę Adam JerzyCzartoryski wybudował papiernię napędzaną wodą w roku 1847 budynek przystosowanona potrzeby młyna i wydzierżawiono, po II wojnie światowej młyn stał bezużyteczny i popadł wruinę.

 

 

 

 

Młyn w Wierzchoniowie (18)

 

 

 

Młynposadowiony na palach, o niewielkich zdolnościach przemiałowych, rozebrany w 1945 roku, w nurcie rzeki zachowały się drewniane elementy urządzenia piętrzącego.

 

 

 

 

Młyn w Bochotnicy (19)

 

 

Wybudowanyokoło 1870 roku przez dziedzica Celejowa –Klemensowskiego, spalony w 1910 roku, odbudowany  w1913 roku w obecnym kształcie, młyn dobrze wyposażony pod względem technicznym,od 1998 roku jest własnością prywatną

 

 

 

 

Młyn w Bochotnicy (obecnie tartak) (20)

 

 

Młynistniał na miejscu obecnego tartaku, przed wojną był własnością Żyda o nazwisku Fryd, po wojnie należał do Bolesława Zielińskiego, który w młynie uruchomił tartak napędzany turbiną.